तेजाब आक्रमणजस्तो क्रूरतम हिंसाको पीडा भोगेर पनि आफ्नो जीवनलाई संघर्ष, पुनर्निर्माण र परिवर्तनको बाटोमा उभ्याउन सक्नु स्वयंमा एक असाधारण साहस हो । यही साहस बोकेर सार्वजनिक जीवनमा सक्रिय भएकी मुस्कान खातुनले हालै नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीको कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै व्यक्त गरेका विचार केवल व्यक्तिगत कथन मात्र होइनन्, ती समाज, राजनीति र पुस्तागत चेतनाको बहुआयामिक यथार्थ झल्काउने आवाज हुन् ।
उनले भनेको एउटा वाक्य ‘उसले मेरो अनुहार जलाएको छ, मेरो सपना जलाएको छैन’ हाम्रा सामाजिक संरचना र राज्य प्रणालीका असफलतामाथि कडा प्रश्न हो । तेजाब आक्रमणजस्तो अपराध लामो समयसम्म नियमनहीन रहनु, पीडितलाई न्यायका लागि वर्षौँ संघर्ष गर्नपर्नु, अनि हिंसाका विविध रूप अझैपनि दिदीबहिनीहरूको नियति बन्दै रहनु, यी सबैले हाम्रो नीति, प्रशासन र सामाजिक चेतनाको कमजोर पक्ष उजागर गर्छन् ।
मुस्कानले ठ्याक्कै औंल्याइन् तेजाब आक्रमणमात्र हिंसा होइन । घरेलु हिंसा, बालविवाह, लैङ्गिक विभेद, साइबर दुर्व्यवहारदेखि लिएर सार्वजनिक स्थानमा हुने दुराचारसम्मका असंख्य हिंसा आज पनि मौन पीडाका रूपमा जीवित छन् । यति धेरै रूपका हिंसाले महिलालाई निरन्तर भय, अविश्वास र सामाजिक अपमानको चक्रमा बाँधिरहेको छ । त्यसैले, तेजाब नियन्त्रण कानुन ल्याउनु महत्वपूर्ण भएपनि त्यो हिंसाको एक मात्र उपचार होइन । संस्कृतिको परिवर्तन, कानुनी कडाइ, पीडितमैत्री प्रक्रिया र सामाजिक उत्तरदायित्व यी सबै समग्र रूपमै उभिनुपर्ने अवस्था छ ।
मुस्कानको वक्तव्य केवल आत्मबलको कथा होइन यो देशको यथार्थ दर्पण हो । हिंसाबाट जलेका अनुहारहरू धेरै छन्, तर जलेका सपना अझ धेरै । राज्यले यस्ता पीडितहरूलाई सुरक्षा, न्याय र अवसर दिन नसक्ने हो भने ‘देश परिवर्तन हुनेछ’ भन्ने मुस्कानको आशा पुस्तागत चाहनामा सीमित भइरहनेछ । त्यसैले, हिंसाको अन्त्य, न्याय प्रणालीको प्रभावकारिता, भ्रष्टाचारविरुद्ध कठोर कदम, र युवालाई नीतिनिर्माणमा अर्थपूर्ण स्थान यी कुरा अब विकल्प होइनन्, अनिवार्य आवश्यकता हुन् ।
मुस्कानको स्वरले हामीलाई दुई कुरा सिकाउँछ न त पीडा अन्तिम सत्य हो, न त निराशा अन्तिम निष्कर्ष । उनको जस्तै साहसहरूले नै समाजलाई घाइते अवस्थाबाट निकाली अघि बढाउन सक्छ । तर त्यासाठी राज्य, राजनीति र समाज सबैको संयुक्त उत्तरदायित्व अपरिहार्य छ । अनुहार जलाउनेहरू रोकिन्छन् जब सपना जल्न छोड्छन्, मुस्कानको यही आवाज देशले सुनिरहन आवश्यक छ ।
मुस्कानले सम्बोधनको क्रममा ‘जेन–जी’ पुस्तालाई एक ठाउँमा उभिन आग्रह गरिन् । उनको यो आग्रह केवल राजनीतिक आव्हानका रूपमा बुझ्नु गलत हुनेछ । यसलाई पुस्तागत आकांक्षाको अभिव्यक्ति भनेर पढ्नुपर्छ । आजको युवा पुस्ताले भ्रष्टाचार, वैमनस्य, राज्यको सुस्ती, र समान अवसरको कमीलाई प्रमुख चुनौतीका रूपमा देखिरहेको छ । उनीहरूको चाहना पारदर्शिता, जवाफदेहिता र न्यायपूर्ण समाज निर्माण राजनीतिक घोषणापत्रभन्दा धेरै गहिरो मूल्य हो ।
युवाहरूको यही आकांक्षा लिएर मुस्कान जस्तो पीडाबाट शक्ति बनाएकी युवतीले अगाडि आउनु, परिवर्तनका सवालहरूलाई पुनः केन्द्रीय बहसमा ल्याउनु देशका लागि सकारात्मक संकेत हो । मुस्कानको कुनै दलप्रति गरिएको समर्थन उनका व्यक्तिगत अधिकार हुन् । तर, यसले केही महत्वपूर्ण प्रश्न पनि उठाउँछ ।
के राजनीतिक दलहरू पीडितहरूको आवाजलाई नीतिगत प्राथमिकता बनाउन सक्षम छन् ? के दलभित्र युवा पुस्ताको प्रतिनिधित्व टोकनवाद नबनी वास्तविक परिवर्तनकारी भूमिकामा परिणत हुन्छ ? के पीडितहरूको संघर्ष केन्द्रित आवाज राजनीति भित्र गुम्ने जोखिम त छैन ? यी प्रश्नहरू उठ्नु राजनीतिको स्वस्थ परीक्षण हो । लोकतन्त्रमा कुनै आवाजको राजनीतिक प्रवेश आलोचनात्मक तर निष्पक्ष विश्लेषणको पात्र बन्नु स्वाभाविक हो । 









प्रतिक्रिया दिनुहोस् !