वीरगंज (पर्सा), ८ भदौ । त्रिभुवन विश्वविद्यालय (टीयू) ले परीक्षा केन्द्र तोक्ने क्रममा अपनाएको निर्णयप्रति विद्यार्थीहरूमा तीव्र असन्तोष देखिएको छ । ऐतिहासिक तथा प्रतिष्ठित आंगिक क्याम्पस ठाकुरराम बहुमुखी क्याम्पसका विद्यार्थीलाई २० किलोमिटरसम्म टाढाका साना सामुदायिक तथा निजी क्याम्पसमा परीक्षा दिन पठाउने, तर अर्कोतर्फ निजी कलेजका विद्यार्थीलाई आफ्नै कलेजमा परीक्षा दिने ‘होम सेन्टर’ सुविधा उपलब्ध गराइएको भन्दै विद्यार्थीहरूले निर्णयको निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठाएका छन् ।
परीक्षा केन्द्र निर्धारणको सामान्य आधार विद्यार्थीको पायक, परीक्षा सञ्चालनको सहजता र निष्पक्षता हुनुपर्नेमा त्रिविको पछिल्लो निर्णयले भने आंगिक क्याम्पसका विद्यार्थीलाई नै अतिरिक्त भार थोपरेको विद्यार्थीहरूको गुनासो छ । ठाकुरराम बहुमुखी क्याम्पसमा अध्ययनरत विद्यार्थीले परीक्षा दिनकै लागि २० किलोमिटरसम्म यात्रा गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना हुँदा त्यसको प्रत्यक्ष आर्थिक, व्यावहारिक तथा मानसिक असर विद्यार्थीमाथि पर्ने देखिन्छ । विशेषगरी रोजगारी गर्दै अध्ययन गरिरहेका, आर्थिक रूपमा कमजोर तथा दैनिक सार्वजनिक यातायातमा निर्भर विद्यार्थीका लागि परीक्षा केन्द्रसम्मको अतिरिक्त दूरी थप चुनौती बन्नेछ ।
परीक्षा दिन जाँदा नै थप खर्चको बोझ
परीक्षा केन्द्र टाढा हुँदा विद्यार्थीले परीक्षा शुल्कबाहेक यातायात, खाना तथा आवश्यक परे बसोबासको अतिरिक्त खर्चसमेत व्यहोर्नुपर्ने अवस्था आउँछ । एक दिनको परीक्षा मात्र नभई लगातार धेरै दिनसम्म परीक्षा सञ्चालन हुने अवस्थामा विद्यार्थीको आर्थिक भार अझ बढ्नेछ । ग्रामीण तथा टाढाका क्षेत्रबाट वीरगंज आएर अध्ययन गरिरहेका विद्यार्थीका लागि यो निर्णय झन् कठिन बन्न सक्छ । विद्यार्थीहरूको प्रश्न छ एकै विश्वविद्यालयका विद्यार्थीमध्ये कसैलाई आफ्नै कलेजमा परीक्षा दिने सुविधा र कसैलाई २० किलोमिटर टाढा पठाउने आधार के हो ?
महिला विद्यार्थीको सुरक्षामाथि पनि प्रश्न
परीक्षा केन्द्र टाढा हुँदा महिला विद्यार्थीको सुरक्षा र यात्राको विषय पनि गम्भीर बन्ने देखिएको छ । बिहानै परीक्षा केन्द्र पुग्नुपर्ने वा परीक्षा सकेर अपराह्न घर फर्किनुपर्ने अवस्थामा सार्वजनिक यातायातको असुविधा, भीडभाड, अपरिचित स्थान र यात्राको समयले विद्यार्थीलाई थप तनावमा पार्न सक्छ ।
परीक्षा हलमा पुग्नुअघि नै लामो यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यताले विद्यार्थीको मानसिक एकाग्रतामै असर पार्न सक्ने विद्यार्थीहरूको भनाई छ । परीक्षा भनेको विद्यार्थीले आफ्नो वर्षौंको मेहनत प्रदर्शन गर्ने महत्वपूर्ण अवसर हो । तर परीक्षा दिन जाने बाटो नै तनावपूर्ण बनाइए त्यसको प्रत्यक्ष असर परीक्षाको प्रदर्शनमा पर्न सक्ने उनीहरूको तर्क छ ।
‘होम सेन्टर’ ले उठायो परीक्षा निष्पक्षताको प्रश्न
विवादको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष निजी कलेजलाई दिइएको भनिएको ‘होम सेन्टर’ सुविधा हो । आफ्नै कलेजमा परीक्षा दिने अवसर निजी कलेजका विद्यार्थीलाई उपलब्ध गराउने तर आंगिक क्याम्पसका विद्यार्थीलाई टाढा पठाउने निर्णयले परीक्षा सञ्चालनको निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठाएको विद्यार्थीहरूको आरोप छ ।
परीक्षा प्रणालीको विश्वसनीयता कायम गर्न केन्द्र निर्धारणदेखि परीक्षा सञ्चालनसम्म समान मापदण्ड लागू हुनुपर्ने हुन्छ । कुनै विद्यार्थीलाई सुविधा र अर्को समूहलाई असुविधा हुने गरी केन्द्र निर्धारण गरिए त्यसले स्वाभाविक रूपमा विभेदको अनुभूति जन्माउनेछ । अझ आफ्नै कलेजमा परीक्षा सञ्चालन हुँदा परीक्षा व्यवस्थापन, निगरानी र मर्यादाबारे समेत प्रश्न उठ्न सक्ने भएकाले विश्वविद्यालयले परीक्षा केन्द्र निर्धारणको आधार सार्वजनिक गर्नुपर्ने विद्यार्थीहरूको माग छ ।
‘सबैका लागि समान मापदण्ड लागू गर’
विद्यार्थी संगठन, पूर्वविद्यार्थी तथा स्थानीय सरोकारवालाहरूले त्रिवि परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले तत्काल निर्णय पुनरावलोकन गर्नुपर्ने माग गरेका छन् । उनीहरूले होम सेन्टरको सुविधा सबैका लागि समान आधारमा उपलब्ध गराउनुपर्ने वा सबै विद्यार्थीका लागि पायक पर्ने र निष्पक्ष परीक्षा केन्द्र तोकिनुपर्ने बताएका छन् ।
ठाकुरराम बहुमुखी क्याम्पस केवल एउटा शैक्षिक संस्था नभई वीरगंज र मधेशको उच्च शिक्षाको इतिहाससँग जोडिएको महत्वपूर्ण आंगिक क्याम्पस हो । त्यहाँ अध्ययनरत विद्यार्थीलाई परीक्षा दिनकै लागि टाढा पठाउने निर्णयले क्याम्पसको प्रतिष्ठा र विद्यार्थीको सुविधाभन्दा प्रशासनिक सहजतालाई प्राथमिकता दिइएको हो कि भन्ने प्रश्नसमेत उठेको छ ।
अब त्रिवि परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय र क्याम्पस प्रशासनले विद्यार्थीको गुनासोलाई बेवास्ता गरेर अघि बढ्ने कि निर्णयको आधार सार्वजनिक गर्दै आवश्यक सुधार गर्ने भन्ने परीक्षा सुरु भएको छ । परीक्षा केन्द्र विद्यार्थीलाई सजाय दिने ठाउँ होइन, उनीहरूले निष्पक्ष वातावरणमा आफ्नो क्षमता परीक्षण गर्ने स्थान हो । त्यसैले परीक्षा केन्द्र तोक्दा पहुँच, सुविधा, सुरक्षा र समानताको आधारलाई बेवास्ता गरेर गरिएको निर्णयले विश्वविद्यालयको परीक्षा प्रणालीप्रतिको विश्वास नै कमजोर बनाउन सक्छ ।
त्रिविले तत्काल परीक्षा केन्द्र निर्धारणको आधार स्पष्ट पार्दै विद्यार्थीमाथिको असमान व्यवहार अन्त्य गर्नुपर्ने माग बलियो बन्दै गएको छ । विद्यार्थीलाई २० किलोमिटर धाएर परीक्षा दिन बाध्य पार्ने र अर्कोतर्फ केहीलाई आफ्नै कलेजमा परीक्षा दिने सुविधा दिने हो भने विश्वविद्यालयले एउटा प्रश्नको जवाफ दिनैपर्छ ‘त्रिविको परीक्षा प्रणालीमा सबै विद्यार्थी बराबर छन् कि छैनन् ?’
प्रतिक्रिया दिनुहोस् !