वीरगंज (पर्सा), १९ चैत । मधेस प्रदेशमा कुष्ठ रोगलाई अझैपनि कुकर्मको परिणाम वा दैवी श्रापका रूपमा हेर्ने पुरानो सोच हट्न नसकेको सरोकारवालाहरूले बताएका छन् । द लेप्रोस्कोपी नेपालले वीरगंजमा आयोजना गरेको कुष्ठरोगसम्बन्धी अभिमुखीकरण कार्यक्रममा सहभागीहरूले समाजमा व्याप्त यस्ता भ्रमका कारण रोग नियन्त्रणमा चुनौती थपिएको औंल्याएका हुन् । कार्यक्रममा संस्थाका मधेश प्रदेश प्रोजेक्ट म्यानेजर अमजद अली मिकरानीले मधेसी समुदायमा कुष्ठ रोगबारे सही धारणा विकास हुन नसकेको बताए ।
उनका अनुसार अझै पनि धेरैले यो रोगलाई पाप, श्राप वा देवी–देवतासँग जोडेर हेर्ने गरेका छन्, जसका कारण संक्रमितहरू रोग लुकाउन बाध्य हुने अवस्था छ । मिकरानीले यस्तो सोचका कारण कुष्ठ रोगीहरू घरपरिवार र समाजबाट विभेद र घृणाको व्यवहार भोग्नुपरेको उल्लेख गरे । उनले शिक्षित परिवारभित्रसमेत लोकलाजका कारण रोग लुकाएर राख्ने र उपचार नगर्ने प्रवृत्ति देखिएको बताए । समाजमा अझै पनि कुष्ठ रोग निको नहुने, अत्यधिक सर्ने वा विभिन्न अन्धविश्वाससँग जोडिएको गलत धारणा कायम रहेको उनको भनाइ छ ।
उनले कुष्ठ रोग कुनै दैवी शक्तिको प्रभाव नभई ‘माइकोब्याक्टेरियम लेप्रे’ नामक जीवाणुबाट सर्ने रोग भएको स्पष्ट पार्दै समयमै उपचार गरेमा पूर्ण रूपमा निको हुन सक्ने सन्देश समुदायमा फैलाउनुपर्नेमा जोड दिए । अभिमुखीकरण कार्यक्रममा सहभागी हिन्दु, मुस्लिम र क्रिश्चियन धर्मका अगुवाहरूले पनि आफ्ना समुदायमा रहेको गलत धारणा हटाउन सक्रिय भूमिका खेल्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।
हिन्दु धर्मका प्रतिनिधि अमोद पाण्डेले कुष्ठ रोगलाई पाप वा श्रापका रूपमा नलिई सामान्य रोगकै रूपमा बुझाउन आवश्यक रहेको बताए । त्यस्तै, वीरगंजस्थित चर्चका प्रतिनिधि नीरज आचार्यले आफ्नो समुदायमा कुनै प्रकारको विभेद हुन नदिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे । मुस्लिम समुदायकी प्रतिनिधि सबाना खातुनले पनि सही जानकारीको अभावका कारण गलत धारणा फैलिएको उल्लेख गर्दै जनचेतना अभिवृद्धि आवश्यक रहेको बताइन् ।
पर्सामा कुष्ठ रोगको अवस्था
चालु आर्थिक वर्ष २०८२–८३ को फागुनसम्म पर्सा जिल्लामा ४४ जना नयाँ कुष्ठ रोगी फेला परेका छन् । मिकरानीका अनुसार सबैभन्दा धेरै वीरगंज महानगरपालिकामा १७ जना संक्रमित भेटिएका छन् भने ठोरी, कालिकामाई र धोबिनी गाउँपालिकामा नयाँ बिरामी फेला परेका छैनन् ।
यस्तै छिपहरमाई, बिन्दवासिनी र पकहाँ मैनपुरमा ५–५ जना, पोखरिया र जगरनाथपुरमा ४–४ जना, जिराभवानी र बहुदरमाईमा २–२ जना तथा पर्सागढी र पटेर्वा सुगौलीमा १–१ जना नयाँ संक्रमित भेटिएका छन् । गत आर्थिक वर्ष २०८१–८२ मा भने जिल्लाका १४ वटै पालिकामा गरी १०९ जना कुष्ठ रोगी पहिचान भएका थिए ।
मिकरानीले कुष्ठ रोग नियन्त्रणका लागि सञ्चालन गरिएका कार्यक्रमहरूमा स्थानीय तहबाट अपेक्षित सहयोग नपाएको गुनासो पनि गरे । जनचेतनामूलक कार्यक्रमका लागि बजेट अभाव देखाउँदै पालिकाहरूले सहयोग नगर्दा अभियान प्रभावकारी बनाउन कठिनाइ भएको उनले बताए । 
प्रतिक्रिया दिनुहोस् !