देशको समकालीन राजनीति फेरि एकपटक गम्भीर मोडमा पुगेको छ । पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पूर्व गृहमन्त्री रमेश लेखकको पक्राउले केवल कानुनी बहस मात्र होइन, राजनीतिक ध्रुवीकरणको नयाँ अध्याय पनि सुरु गरेको छ । सरकार यसलाई कानुनी प्रक्रिया र आयोगको सिफारिसको कार्यान्वयन भनेर प्रस्तुत गरिरहेको छ भने प्रमुख प्रतिपक्षी नेकपा एमालेले यसलाई स्पष्ट राजनीतिक प्रतिशोधको संज्ञा दिएको छ । यथार्थ यी दुई दाबीको बीच कतै उभिएको देखिन्छ, जसको अन्तिम निर्णय अब अदालतको विवेकमा निर्भर हुनेछ ।
सरकारले गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको जाँचबुझ आयोगको प्रतिवेदनलाई आधार मानेर कारबाही गरिएको दाबी गरेको छ । सिद्धान्ततः यो कदम विधिको शासनको अभ्यासका रूपमा देखिन सक्छ ‘जहाँ पद र शक्ति भन्दा माथि कानुन हुन्छ’ । यदि आयोगले ठोस प्रमाणसहित जिम्मेवारी निर्धारण गरेको हो भने त्यसको कार्यान्वयन सरकारको दायित्व पनि हो । तर प्रश्न उठ्छ ‘किन अहिले ? किन नयाँ सरकार गठन भएको भोलिपल्टै ? यही समयचयनले नै सरकारको नियतमाथि शंका उब्जाएको छ’ ।
राजनीतिक इतिहासले देखाउँछ ‘नेपालमा कानुन र न्याय प्रायः सत्ताको स्वार्थसँग गाँसिने गरेका छन्’ । यसैले जब कुनै उच्च राजनीतिक व्यक्तित्वमाथि कारबाही हुन्छ, त्यो स्वतः शंकाको घेरामा पर्छ । ओलीजस्तो प्रभावशाली नेता पक्राउ पर्दा त्यसको प्रभाव केवल कानुनी सीमाभित्र सीमित रहँदैन, सडकदेखि संसदसम्म फैलिन्छ । अहिले देखिएको विरोध प्रदर्शन त्यसैको संकेत हो ।
अर्कोतर्फ, सर्वोच्च अदालतको हस्तक्षेपले यस प्रकरणलाई सन्तुलनतर्फ डोर्याएको छ । अदालतले कारण देखाउ आदेश जारी गर्दै सरकारलाई पक्राउको कानुनी आधार स्पष्ट पार्न भनेको छ । यो कदम लोकतान्त्रिक प्रणालीको स्वास्थ्यका लागि सकारात्मक हो । अब सरकारसँग अवसर छ ‘आफ्नो निर्णयलाई प्रमाण र प्रक्रिया मार्फत पुष्टि गर्ने’ । यदि सरकार सफल हुन्छ भने यसले विधिको शासनप्रति विश्वास बलियो बनाउनेछ; असफल भएमा भने यसले सत्ता दुरुपयोगको आरोपलाई झन् गहिरो बनाउनेछ ।
यस घटनाले अर्को गम्भीर प्रश्न पनि उठाएको छ ‘के नेपालमा न्याय प्रणाली वास्तवमै स्वतन्त्र र निष्पक्ष रूपमा काम गर्न सक्छ ? वा अझै पनि राजनीतिक प्रभावबाट मुक्त हुन बाँकी छ ?’ अदालतको आगामी निर्णयले केवल यी दुई नेताको भविष्य मात्र होइन, देशको न्याय प्रणालीप्रतिको जनविश्वास पनि निर्धारण गर्नेछ । समग्रमा, यो प्रकरण केवल पक्राउ वा विरोधको विषय होइन, यो राज्यको चरित्रको परीक्षण हो । सरकारको नियत, विपक्षीको प्रतिक्रिया र अदालतको निष्पक्षता ‘यी तीनै तत्वले नेपालको लोकतन्त्रको वास्तविक अवस्था उजागर गर्नेछन्’ ।
अब सबैको नजर सर्वोच्च अदालततर्फ केन्द्रित छ, जहाँबाट आउने निर्णयले न केवल यो विवादको अन्त्य गर्नेछ, बरु भविष्यको राजनीतिक संस्कारको दिशासमेत तय गर्नेछ ।









प्रतिक्रिया दिनुहोस् !