बाराको कलैयामा सम्पन्न ‘सञ्चारमाध्यमको अवस्था र चुनौती’ विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रमले वर्तमान नेपाली सञ्चार क्षेत्रको यथार्थ, समस्या र सम्भावनालाई एकै ठाउँमा उजागर गरेको छ । मिडिया काउन्सिल मधेस प्रदेशको आयोजनामा सम्पन्न उक्त गोष्ठी केवल औपचारिक छलफलमा सीमित नरही सञ्चारमाध्यमको भूमिका, जिम्मेवारी र भविष्यप्रति गम्भीर बहसको थलो बनेको देखिन्छ ।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि तथा पूर्व मुख्यमन्त्री एवं प्रदेश सांसद जितेन्द्र सोनलले उठाएका विषयहरू आजको सन्दर्भमा विशेष महत्वका छन् । उनले देश विकासका लागि सकारात्मक सोच अपरिहार्य रहेको भन्दै सञ्चारमाध्यमको विकास पनि त्यही सोचसँग जोडिएको स्पष्ट पारे । वास्तवमै, नकारात्मकता, अफवाह र अपुष्ट सूचनाले भरिएको वातावरणमा सञ्चारमाध्यम स्वयं जिम्मेवार र विषयगत रूपमा दक्ष नबन्ने हो भने समाजलाई सही दिशा दिन कठिन हुन्छ ।
पत्रकारिताको आत्मा भनेकै समाचारको विश्वसनीयता हो । सोनलले समाचारको विश्वसनीयतामा विशेष ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याउनु केवल सुझाव मात्र होइन, आजको पत्रकारिताका लागि चेतावनी पनि हो । डिजिटल युगमा सूचना छिटो फैलिन्छ, तर सत्यता पुष्टि नगरी प्रकाशित हुने समाचारले समाजमा भ्रम, अविश्वास र द्वन्द्व जन्माउने खतरा उत्तिकै बढेको छ । त्यसैले ‘पहिलो’ भन्दा पनि ‘सही’ समाचार नै पत्रकारिताको मूल मन्त्र हुनुपर्छ ।
राज्यको भूमिकाबारे सोनलले व्यक्त गरेको धारणा पनि विचारणीय छ । सञ्चारमाध्यमको नियमन, संरक्षण र प्रवद्र्धन राज्यको दायित्व हो भन्ने उनको भनाइ लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको आधारसँग मेल खान्छ । तर नियमनको नाममा नियन्त्रण र दबाब सिर्जना हुनु हुँदैन । राज्यले स्वतन्त्र पत्रकारितालाई सम्मान गर्दै जिम्मेवार र व्यावसायिक सञ्चार माध्यमलाई संरक्षण गर्नु आजको आवश्यकता हो ।
गोष्ठीमा उठेको अर्को महत्वपूर्ण सन्दर्भ निर्वाचनसँग सम्बन्धित छ । तोकिएको मितिमै निर्वाचन नहुँदा मुलुक थप द्वन्द्वमा फस्न सक्ने चेतावनीले राजनीतिक स्थायित्व र लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा सञ्चारमाध्यमको भूमिकालाई समेत स्मरण गराउँछ । निर्वाचन, शासन प्रणाली र जनअधिकारका विषयमा तथ्यमा आधारित, सन्तुलित र जिम्मेवार रिपोर्टिङ गर्न सक्ने क्षमता सञ्चारमाध्यममा हुनैपर्छ ।
कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासंघ र मिडिया काउन्सिल मधेस प्रदेशका पदाधिकारी तथा सञ्चारकर्मीहरूले व्यक्त गरेका विचारहरूले स्पष्ट देखाउँछ ‘सञ्चार क्षेत्र अहिले संरचनागत, आर्थिक, प्राविधिक र नैतिक चुनौतीको चपेटामा छ ।’ पर्सा र बाराका दर्जनौँ सञ्चारमाध्यमका प्रतिनिधिहरूको सहभागिताले स्थानीय स्तरमै यी चुनौती गहिरो रूपमा अनुभूत भइरहेको संकेत गर्छ ।
अन्ततः, सञ्चारमाध्यम समाजको ऐना मात्र होइन, मार्गदर्शक पनि हो । सकारात्मक सोच, विषयगत दक्षता, समाचारको विश्वसनीयता र राज्यको जिम्मेवार भूमिकाबीच सन्तुलन कायम गर्न सकियो भने मात्र सञ्चारमाध्यमले लोकतन्त्रलाई सुदृढ बनाउने आफ्नो मूल कर्तव्य पूरा गर्न सक्छ । यो अन्तरक्रियाले उठाएका सवालहरूलाई अब छलफलमै सीमित नराखी व्यवहारमा उतार्नु नै आजको सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो । 
प्रतिक्रिया दिनुहोस् !