चन्द्रपुर (रौतहट), ४ चैत । केरा खेतीमा बिमा व्यवस्था नहुँदा रौतहटका किसानहरू प्राकृतिक विपत्तिको मारमा परेका छन् । जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहमा व्यावसायिक रूपमा गरिएको केरा खेती बर्सेनि हावाहुरी, रोग तथा अन्य जोखिमबाट प्रभावित हुँदै आएको भएपनि क्षतिपूर्ति पाउने कुनै भरपर्दो व्यवस्था नहुँदा किसानहरू थप समस्यामा परेका हुन् ।
सोमबार साँझ आएको तीव्र हावाहुरीले चन्द्रपुर नगरपालिका क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ । विशेषगरी चन्द्रपुर–३ मा लगाइएको करिब डेढ करोड रुपैयाँ बराबरको केरा बगान पूर्ण रूपमा नष्ट भएको छ । यससँगै किसानहरूको वर्षभरिको मेहनत एकै झट्कामा समाप्त भएको छ । चन्द्रपुर–१ को पौराई, वडा नम्बर २ को जुडिबेला, वडा नम्बर ३ को गैँडाटार तथा वडा नम्बर ४ को चन्द्रनिगाहपुर लगायतका स्थानमा हावाहुरीले व्यापक क्षति पुर्याएको छ ।
गैँडाटार गाउँलाई यस क्षेत्रको प्रमुख केरा उत्पादन केन्द्र मानिन्छ, जहाँ अधिकांश किसान व्यावसायिक रूपमा केरा खेतीमा निर्भर छन् । स्थानीय कृषक दीपक गौतमका अनुसार हजारौँ केरा बोट ढलेपछि लगानी, श्रम र समय सबै गुमेको छ । ‘एकैछिनमा वर्षभरिको पसिना बग्यो,’ उनले गुनासो गर्दै भने, ‘बिमा नहुँदा सम्पूर्ण क्षति हामीले नै बेहोर्नुपरेको छ, जसले आर्थिक रूपमा धरासायी बनाएको छ ।’
यस क्षेत्रका किसानहरूले बर्सेनि हावाहुरी, रोग तथा कहिलेकाहीँ जङ्गली जनावरको आक्रमण जस्ता समस्याको सामना गर्दै आएका छन् । तर, केरा खेतीमा बिमा नहुँदा हरेक पटकको क्षति किसानकै काँधमा पर्ने गरेको उनीहरूको भनाइ छ । केरा खेती विस्तार हुँदै गएपछि बिमा लागू गर्न माग गर्दै स्थानीय तहमा पटक–पटक आवाज उठाए पनि ठोस पहल हुन नसकेको कृषकहरू बताउँछन् ।
कृषक गौतमले आफूले करिब ७ बिघा जमिनमा केरा खेती गर्दै आएको उल्लेख गर्दै नगरप्रमुख सञ्जयकुमार काफ्ले तथा विभिन्न बिमा कम्पनीहरूसँग पटक–पटक पहल गर्दा पनि अपेक्षित सहयोग नपाएको गुनासो गरे । उनका अनुसार रौतहटमा करिब ४ सय बिघाभन्दा बढी क्षेत्रफलमा केरा खेती गरिएको छ र हालको हावाहुरीले मात्रै तीन करोड रुपैयाँभन्दा बढीको क्षति भएको अनुमान गरिएको छ ।
अर्का कृषक रमेश घिमिरेले बिमा प्रणाली लागू भए किसानको लगानी सुरक्षित हुने विश्वास व्यक्त गरे । ‘अहिलेको अवस्थामा बाली बिमा अनिवार्यजस्तै भइसकेको छ,’ उनले भने, ‘तर जोखिम धेरै हुने भन्दै बिमा कम्पनीहरूले केरा खेतीलाई प्राथमिकता दिएका छैनन्, जसले किसानलाई थप संकटमा पारेको छ ।’
यसैबीच नगरप्रमुख काफ्लेले बाली बिमा कार्यक्रम अघि बढाउन नगरपालिका आवश्यक सहयोग गर्न तयार रहेको बताएका छन् । उनले किसानको सुरक्षा र कृषि क्षेत्रको दिगोपनका लागि बिमा अपरिहार्य भएको उल्लेख गर्दै आवश्यक समन्वय र पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । केरा खेतीमा निर्भर किसानहरूको पीडा घटाउन प्रभावकारी बिमा नीति लागू गर्नु अहिलेको प्रमुख आवश्यकता बनेको देखिन्छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस् !