बाराको बिश्रामपुर गाउँपालिका १ घोडासहनका चार दाजुभाइ नाजिर हुसेन, साबिर अली, फैजुलाह मियाँ र मोसाहेब मियाँले सुरु गरेको ‘मोबाइल–सिरक’ सेवा आज वीरगंज र आसपासका बस्तीहरूमा चर्चाको विषय बनेको छ । घरघरमै पुगेर पुराना कपडालाई रुईमा रूपान्तरण गर्दै सिरक–तोसक तयार गरिदिने उनीहरूको सेवा सतही रूपमा हेर्दा सामान्य कामजस्तै देखिन सक्छ, तर यसको भित्री पक्षले ग्रामीण सीप, उद्यमशीलता र स्थानीय मागको अद्भुत संयोजन उजागर गर्छ ।
चार दाजुभाइले एक ट्याक्टरबाट सुरु गरेको काम आज चारवटै ट्याक्टरसहित व्यवस्थित उद्यममा बदलिएको छ । प्रत्येक ट्याक्टरमा जडान गरिएको पिन्जा मेसिनले पुराना लुगा र कपडालाई पुनः उपयोगयोग्य बनाउँछ, जसले स्थानीयलाई नयाँ सिरक–तोसक किन्नुभन्दा कम लागतमै आफ्नै घरमै नयाँ सिरक बनाउने सुविधा प्रदान गरेको छ । यो केवल सेवा मात्र होइन घरमै पुग्ने सुविधासँग जोडिएको ‘ग्राहक मैत्री’ समाधान हो ।
उनीहरूले राखेका कामदारलाई बस्ने खानेसहित मासिक २५ हजार रुपैयाँ पारिश्रमिक उपलब्ध गराउनु, ग्रामीण तहमा रोजगार सिर्जनाको सकारात्मक दृष्टान्त हो । एक कामदारले दैनिक झण्डै १० वटा सिरक वा तोसक उत्पादन गर्ने, र एक ट्याक्टरबाट दिनकै २० हजार रुपैयाँसम्म आम्दानी हुने तथ्यले यस व्यवसायले सम्भावनाको ठूलो ढोका खोलिदिएको देखिन्छ । खर्च कटाएपछि मासिक दुईदेखि तीन लाख रुपैयाँसम्म बचत गर्ने क्षमता आजका युवा उद्यमीका लागि प्रेरणादायक मोडेल बन्न सक्ने स्थितिमा छ ।
लगानीका हिसाबले करिब पाँच लाख रुपैयाँमा एक सेट (पुरानो ट्याक्टर सहित मेसिन) तयार पार्न सकिने जानकारीले यो व्यवसायमा प्रवेश अवरोध न्यून रहेको देखाउँछ । सीमित पूँजी र स्थानीय सीपमै आधारित यो मोडेलले ग्रामीण भेगमा उद्यम विकासका लागि व्यवहारिक मार्गदर्शन दिन्छ न त बाह्य बजारमा निर्भरता, न त ठूलो सरकारी सहयोग आवश्यक ।
यस व्यवसायको लोकप्रियताले एक तथ्य पुष्टि गर्छ, सेवाग्राहीहरूले खोजेको सुविधा, सुलभता र विश्वासपूर्ण सेवाका आधारमा कुनै पनि परम्परागत सीपलाई आधुनिक उद्यममा रूपान्तरण गर्न सकिन्छ । पिन्जा मेसिनबाट कपडा धुने पुरानो सीप आज ट्याक्टरमा चढेर बस्ती बस्ती भौंतारिन्छ र यही सेवाले चार दाजुभाइलाई मात्र होइन, उनीहरूसँगै काम गर्ने श्रमिकलाई समेत आर्थिक पहिचान दिलाइरहेको छ ।
ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने यस्ता साना तर प्रभावकारी उद्यमहरूलाई नीतिगत रूपमा प्रोत्साहन गर्ने समय आएको छ । यसले स्थानीय उत्पादन उपभोग चक्रलाई सुदृढ बनाउनुका साथै स्वरोजगारको ठोस विकल्प पनि निर्माण गर्छ । नाजिर र उनका दाजुभाइको पहलले देखाएको बाटो सीपमा आधारित, ग्राहक केन्द्रित र मोबाइल सेवामुखी उद्यमशीलता अबका युवा उद्यमीका लागि अभ्यास योग्य मार्गदर्शन हो । यही कारण ‘मोबाइल–सिरक’ सेवा केवल एक व्यवसाय होइन, यो ग्रामीण सीपको आधुनिक रूपान्तरण, स्थानीय मागको सूक्ष्म बुझाइ र उद्यमशीलताको सशक्त उदाहरण हो । 
प्रतिक्रिया दिनुहोस् !