जनकपुरधाम (धनुषा), २४ साउन । भारतको निर्मलीदेखि जयनगर हुँदै सीतामढीसम्म जोडिने प्रस्तावित रेलवे लाइनले अन्तिम स्वीकृति पाएको छ । रेलवे बोर्ड तथा भारतको रेल मन्त्रालयबाट स्वीकृति प्राप्त भएसँगै लामो समयदेखि प्रत्यक्ष र सहज रेल सम्पर्कको प्रतीक्षामा रहेका सम्पूर्ण मिथिला क्षेत्र तथा भारत–नेपाल सीमा क्षेत्रका नागरिकका लागि यो निर्णय महत्वपूर्ण मानिएको छ । प्रस्तावित रेलमार्गको निर्माणमा करिब ‘२ हजार ४ सय करोड भारतीय रुपैयाँ’ खर्च हुने अनुमान गरिएको छ भने यसको कुल लम्बाइ ‘१८८ किलोमिटर’ रहनेछ ।
रेलमार्ग निर्माण भएपछि सुपौलको निर्मली, मधुवनीको जयनगर र सीतामढीबीच प्रत्यक्ष रेल सम्पर्क स्थापित हुनेछ । हाल यी क्षेत्रबीच आवतजावत गर्न लामो दूरीको यात्रा गर्नुपर्ने वा सडक यातायातमा निर्भर रहनुपर्ने अवस्था छ । नयाँ रेलमार्ग सञ्चालनमा आएपछि यात्रा दूरी र समय दुवै घट्ने अपेक्षा गरिएको छ । यसबाट सीमावर्ती तथा ग्रामीण क्षेत्रका नागरिकले समेत सहज र छिटो यातायात सेवा पाउनेछन् ।
भारत–नेपाल सीमा क्षेत्रमा आवागमन र व्यापार सहज हुने
निर्मली–जयनगर–सीतामढी रेलमार्गको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष यसको भौगोलिक अवस्थिति हो । प्रस्तावित रेलमार्ग भारत–नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय सीमासँग समानान्तर रूपमा अघि बढ्नेछ । जयनगर यसअघि नै नेपालतर्फ जनकपुरधाम हुँदै कुर्थासम्म सञ्चालन हुने अन्तर्राष्ट्रिय रेल सेवाको महत्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा स्थापित भइसकेको छ । नयाँ रेलमार्ग थपिएपछि सीमावर्ती क्षेत्रमा यातायातको पहुँच विस्तार हुनुका साथै भारत र नेपालबीचको व्यापारिक गतिविधिमा समेत वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
त्यस्तै, सीमावर्ती क्षेत्रमा सुरक्षा निकायको आवागमनसमेत थप सहज हुने बताइएको छ । रेल सम्पर्क विस्तारले दुर्गम तथा ग्रामीण क्षेत्रमा पहुँच बढाउने भएकाले सीमा सुरक्षा व्यवस्थालाई समेत थप प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
जनकपुरधामको धार्मिक पर्यटनमा पनि टेवा
नयाँ रेलमार्गको प्रत्यक्ष लाभ जनकपुरधामले समेत पाउने देखिएको छ । प्रस्तावित रेलमार्गले मिथिला क्षेत्रका महत्वपूर्ण धार्मिक तथा सांस्कृतिक स्थलहरूलाई थप सहज यातायात सञ्जालमा जोड्नेछ । सीतामढीको ‘पुनौरधामलाई माता सीताको जन्मस्थल’का रूपमा धार्मिक महत्वका साथ लिइन्छ । त्यस्तै, नेपालतर्फको ‘जनकपुरधाम माता जानकीको प्रमुख धार्मिक केन्द्र’ हो, जहाँ भारतको जयनगर हुँदै अन्तर्राष्ट्रिय रेल सेवामार्फत यात्रुहरू आउने गरेका छन् ।
निर्मली तथा कोसी क्षेत्र पनि मिथिलाको सांस्कृतिक तथा ऐतिहासिक महत्व बोकेका क्षेत्र हुन् । यी क्षेत्रलाई रेलमार्गले जोड्दा धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्यटनको नयाँ सम्भावना खुल्ने अपेक्षा गरिएको छ । विशेषगरी ‘रामायण सर्किट’ तथा मिथिला सांस्कृतिक पर्यटनसँग जोडेर भारत र नेपालका धार्मिक तथा ऐतिहासिक स्थलबीच सहज यात्रा सम्भव हुने देखिन्छ । यसबाट भारतका विभिन्न क्षेत्रबाट जनकपुरधाम आउने तीर्थयात्री तथा पर्यटकको संख्या बढ्न सक्ने सम्भावना छ ।
मिथिलाको आर्थिक गतिविधिमा नयाँ अवसर
रेलमार्ग निर्माणले यातायात मात्र सहज बनाउने नभई सीमावर्ती तथा ग्रामीण अर्थतन्त्रमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ । बजार, व्यापार, पर्यटन तथा स्थानीय उत्पादनको आवतजावत सहज भएपछि सीमावर्ती क्षेत्रका आर्थिक गतिविधि विस्तार हुन सक्नेछन् । विशेषगरी भारत–नेपालबीचको व्यापारिक आवागमन, धार्मिक पर्यटन र स्थानीय बजारबीचको सम्बन्ध थप बलियो बन्ने सम्भावना छ । यसले मिथिला क्षेत्रको समग्र विकासमा समेत योगदान पुर्याउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
लामो समयदेखि प्रत्यक्ष रेल सम्पर्कको माग गर्दै आएका सीमावर्ती क्षेत्रका नागरिकका लागि यो स्वीकृति त्यसैले महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ । ‘निर्मली–जयनगर–सीतामढी रेलमार्ग केवल तीन शहर जोड्ने पूर्वाधार परियोजना मात्र नभई भारतको मिथिला क्षेत्र, भारत–नेपाल सीमावर्ती भूभाग र जनकपुरधामलाई थप नजिक ल्याउने सम्भावित महत्वपूर्ण यातायात तथा आर्थिक करिडोरका रूपमा देखिएको छ ।’ निर्मली–जयनगर–सीतामढी रेलमार्ग केवल तीन शहर जोड्ने पूर्वाधार परियोजना मात्र नभई भारतको मिथिला क्षेत्र, भारत–नेपाल सीमावर्ती भूभाग र जनकपुरधामलाई थप नजिक ल्याउने सम्भावित महत्वपूर्ण यातायात तथा आर्थिक करिडोरका रूपमा देखिएको छ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस् !