वीरगंज (पर्सा), २३ जेठ । रोहिणी नक्षत्र सुरु भएसँगै पर्साका ग्रामीण क्षेत्रका किसानहरू वर्षे धानबालीको तयारीमा जुटेका छन् । समयमै वर्षा भएपछि किसानहरूले भदई तथा अगहनी धानका लागि सोना सारो, सोना मन्सुली, मनी मन्सुलीलगायत विभिन्न हाइब्रिड जातका धानको बीउ ब्याडमा राख्न थालेका हुन् । किसानहरूका अनुसार यस वर्ष सुरुमै पर्याप्त वर्षा भएकाले बीउ उम्राउन र ब्याड व्यवस्थापन गर्न सहज भएको छ ।
जिराभवानी गाउँपालिका–३ नौकाटोलाका किसान हरिशंकर रायले गत वर्षको तुलनामा यसपटक सिँचाइको आवश्यकता कम परेको बताउँदै अहिले राखिएको बीउ करिब २०–२५ दिनपछि रोपाइँका लागि तयार हुने जानकारी दिए । उनका अनुसार असारको दोस्रो सातादेखि जिल्लामा धान रोपाइँले गति लिनेछ । धान खेतीको तयारी तीव्र बने पनि पर्साका अधिकांश किसान अझै उन्नत तथा हाइब्रिड बीउका लागि भारतीय बजारमै निर्भर छन् । नरकटियागञ्ज, भंगहा, इनरवा, मैनाटाँड, भेलाही, सिकटा र बेतिया लगायतका सीमावर्ती भारतीय बजारबाट किसानहरूले बीउ खरिद गरिरहेका छन् ।
नेपाली बजारमा गुणस्तरीय बीउ सहज रूपमा उपलब्ध नहुनु र मूल्य पनि तुलनात्मक रूपमा महँगो पर्नु यसको मुख्य कारण रहेको किसानहरूको भनाइ छ । भारतीय बजारबाट बीउ खरिद गर्दा किसानहरूले मुद्रा सटहीको समस्यासमेत झेलिरहेका छन् । एक सय भारतीय रुपैयाँ बराबर करिब १६० नेपाली रुपैयाँ हुनुपर्ने भए पनि केही व्यापारीले १६५ रुपैयाँसम्म असुल्ने गरेको गुनासो किसानहरूको छ ।
बीउबिजन गुणस्तर नियन्त्रण केन्द्रले वर्षे धानका १६८ जात सिफारिस गरेको भए पनि पर्सामा सोना मन्सुली, भदई मन्सुली, मनी मन्सुलीलगायतका गैरसिफारिस हाइब्रिड जातप्रति किसानहरूको आकर्षण बढी देखिएको छ । स्थानीय कृषकहरूका अनुसार यस्ता जातको खेती जिल्लाको धानयोग्य जमिनको ९० प्रतिशतभन्दा बढी क्षेत्रमा भइरहेको छ ।
यता सरकारले औपचारिक स्वीकृति नदिएका भारतीय कम्पनीका धानका बीउहरू नेपाली बजारमा खुला रूपमा बिक्री–वितरण भइरहेका छन् । केही स्थानीय तहले समेत यस्ता बीउमा ५० प्रतिशतसम्म अनुदान उपलब्ध गराउँदै आएको स्रोतको दाबी छ । यसले बीउबिजनको गुणस्तर नियन्त्रण, सरकारी नियमन तथा कृषि नीतिको प्रभावकारी कार्यान्वयनमाथि प्रश्न उठाएको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ । 
प्रतिक्रिया दिनुहोस् !