जनकपुरधाम, ११ जेठ । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा देशभरमध्ये सबैभन्दा कमजोर आर्थिक वृद्धिदर मधेश प्रदेशको रहने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ । राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले सार्वजनिक गरेको प्रादेशिक आर्थिक विवरणअनुसार मधेशको आर्थिक वृद्धिदर केवल १.३१ प्रतिशत रहने देखिएको हो, जुन राष्ट्रिय औसत ३.८५ प्रतिशतभन्दा निकै कम हो । तथ्याङ्कले बागमती प्रदेशलाई सबैभन्दा तीव्र आर्थिक विस्तार भएको प्रदेशका रूपमा देखाएको छ । बागमतीको वृद्धिदर ५.४० प्रतिशत रहने अनुमान गरिएको छ भने गण्डकी प्रदेश ५.०१ प्रतिशतसहित दोस्रो स्थानमा रहेको छ । कोशी प्रदेशको वृद्धिदर ३.३१ प्रतिशत, लुम्बिनी २.८७ प्रतिशत, कर्णाली २.९४ प्रतिशत र सुदूरपश्चिम ३.३८ प्रतिशत रहने अनुमान छ ।
गत आर्थिक वर्षको तुलनामा मधेश प्रदेशको अवस्था उल्लेख्य रूपमा कमजोर बनेको देखिन्छ । अघिल्लो वर्ष ४.४३ प्रतिशत आर्थिक वृद्धि रहेको मधेस अहिले १.३१ प्रतिशतमा झरेको छ । यसले प्रदेशको उत्पादन, लगानी र आर्थिक गतिविधिमा सुस्ती आएको संकेत गरेको अर्थविद्हरूको बुझाइ छ । राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय जनकपुरधामका प्रमुख तथ्यांक अधिकारी शिवनारायण महतोका अनुसार स्थिर मूल्यमा मापन गरिएको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको आधारमा प्रदेशहरूको आर्थिक अवस्था मूल्याङ्कन गरिएको हो । उनका अनुसार बागमती र गण्डकी मात्र राष्ट्रिय औसतभन्दा माथि रहेका छन् भने बाँकी सबै प्रदेशको वृद्धिदर राष्ट्रिय स्तरभन्दा कम देखिएको छ ।
अर्थतन्त्रको आकारका हिसाबले पनि बागमती प्रदेश अग्रस्थानमै छ । चालु आर्थिक वर्षमा राष्ट्रिय कुल गार्हस्थ्य उत्पादन करिब ६६ खर्ब रुपैयाँ पुग्ने अनुमान गरिएको छ, जसमा बागमतीको मात्रै २४ खर्ब २३ अर्ब रुपैयाँ अर्थात् ३६.७ प्रतिशत हिस्सा रहनेछ । मधेस प्रदेशको योगदान ८ खर्ब ६३ अर्ब रुपैयाँ अर्थात् १३.१ प्रतिशत रहने अनुमान गरिएको छ । तथ्याङ्कले अधिकांश प्रदेशको अर्थतन्त्र कृषिमा आधारित रहेको देखाएको छ । बागमतीबाहेक सबै प्रदेशमा कृषिको योगदान सबैभन्दा बढी रहेको उल्लेख गरिएको छ । मधेसमा पनि कृषि मुख्य आर्थिक आधार भए पनि चालु वर्ष कृषिक्षेत्रकै वृद्धिदर ऋणात्मक रहने अनुमान गरिएको छ, जसले समग्र आर्थिक वृद्धिलाई कमजोर बनाएको देखिन्छ ।
प्रदेशगत औद्योगिक गतिविधि विश्लेषण गर्दा मधेसमा व्यापार क्षेत्र दोस्रो ठूलो योगदानकर्ता बनेको छ भने खानी तथा उत्खनन क्षेत्रको योगदान सबैभन्दा कम देखिएको छ । यद्यपि विद्युत तथा ग्यास क्षेत्रको वृद्धिदर भने मधेससहित अधिकांश प्रदेशमा उच्च रहने अनुमान गरिएको छ । प्रतिव्यक्ति आयतर्फ पनि मधेस राष्ट्रिय औसतभन्दा तल देखिएको छ । चालु आर्थिक वर्षमा नेपालको प्रतिव्यक्ति कुल गार्हस्थ्य उत्पादन १ हजार ५ सय १३ अमेरिकी डलर पुग्ने अनुमान गरिँदा मधेसको प्रतिव्यक्ति आम्दानी भने ९३४ अमेरिकी डलरमा सीमित रहने प्रक्षेपण गरिएको छ । गत वर्ष मधेसको प्रतिव्यक्ति आय ९४७ डलर रहेको थियो । 
प्रतिक्रिया दिनुहोस् !