वीरगंज (पर्सा), २० वैशाख । वीरगंजका निजी विद्यालयहरूले हरेक वर्षजस्तै यस वर्ष पनि पाठ्यपुस्तक परिवर्तन गर्ने प्रवृत्तिलाई निरन्तरता दिएका छन् । सरकारले बारम्बार एउटै कक्षाका पुस्तकहरू बारम्बार परिवर्तन नगर्न निर्देशन दिँदै आएको भए पनि अधिकांश विद्यालयहरूले उक्त निर्देशनको पालना नगरेको पाइएको छ ।
स्थानीय स्तरका प्रतिष्ठित विद्यालयहरू समेत यस अभ्यासमा संलग्न रहेको अभिभावकहरूको गुनासो छ । दिल्ली पब्लिक, ज्ञानदा एकेडेमी, गौतम, कादम्बरी, रोयल एकेडेमी, जीवन ज्योति, बीपीएस लगायत विद्यालयहरूले नर्सरीदेखि कक्षा १० सम्मका पुस्तकहरू परिवर्तन गरेका छन् । पुस्तक व्यवसायीहरूका अनुसार विद्यालयहरूले प्रकाशन संस्थासँग प्रत्यक्ष सम्झौता गरेर बढी कमिशन प्राप्त हुने पुस्तकलाई प्राथमिकता दिने गरेका छन् ।
शिक्षा क्षेत्रका जानकारहरू भन्छन् ‘पुस्तक छनोटमा गुणस्तरभन्दा आर्थिक लाभलाई प्राथमिकता दिने प्रवृत्ति बढ्दो छ । यसले विद्यार्थीको शैक्षिक विकासभन्दा विद्यालयको स्वार्थ हाबी भएको संकेत गर्छ ।’ उदाहरणका रूपमा, गौतम स्कूलले अघिल्लो वर्ष प्रयोगमा रहेका पुस्तकहरू हटाएर यस वर्ष ईसीईसी पब्लिकेशनका अंग्रेजी, नेपाली र गणित विषयका नयाँ पुस्तक लागू गरेको छ । तर शिक्षकहरूकै भनाइमा पुराना पुस्तकहरू तुलनात्मक रूपमा गुणस्तरीय थिए, नयाँ परिवर्तनको स्पष्ट कारण भने खुलाइएको छैन ।
यस्तै, केही विद्यालयहरूले सीमित पुस्तक पसलसँग मात्र समन्वय गरेर पुस्तक बिक्री गराउने गरेका छन् । पूजा पुस्तक, गणेश पुस्तक र लक्ष्मी पुस्तकजस्ता पसलसँग मिलेमतोमा अभिभावकलाई त्यहीँबाट मात्र पुस्तक किन्न बाध्य बनाइएको आरोप छ । यसका कारण अभिभावकले अन्य पसलबाट पुस्तक खरिद गर्न पाउँदैनन् र छुट सुविधा समेतबाट वञ्चित हुने गरेका छन् ।
अझ गम्भीर पक्ष के छ भने एउटै नाम र संस्करणका पुस्तकहरू बजारमा फरक–फरक सामग्रीसहित बिक्री भइरहेको पाइएको छ, जुन कानुनी रूपमा आपत्तिजनक मानिन्छ । उदाहरणका रूपमा कक्षा १० को ‘साइन्स एण्ड टेक्नोलोजी’ विषयको रिलायन्स पब्लिकेशनको पुस्तक फरक सामग्रीसहित विभिन्न स्थानमा बिक्री भइरहेको स्रोतले जनाएको छ । जीवन ज्योति मावि, वीरगंज पब्लिक स्कुल र कादम्बरी स्कुलमा प्रयोगमा रहेका यस्ता पुस्तकहरू सीमित पसलमा मात्र उपलब्ध छन् । अन्य पसलमा उही नाम, संस्करण र प्रकाशनका पुस्तक पाइए पनि सामग्री फरक भएकाले विद्यालयहरूले मान्यता नदिने गरेको अभिभावकहरूको गुनासो छ ।
प्रत्येक वर्ष हुने पुस्तक परिवर्तनले अभिभावकमाथि आर्थिक भार थप्नुका साथै अनावश्यक झन्झट सिर्जना गरिरहेको छ । तर यस विषयमा सम्बन्धित निकायबाट प्रभावकारी अनुगमन र नियमन नहुँदा समस्या यथावत् रहेको देखिन्छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस् !