वीरगंज (पर्सा), ६ चैत । भारतका विभिन्न बालिका गृहमा लामो समयदेखि आश्रय लिइरहेका दुई नेपाली युवतीलाई अन्ततः स्वदेश फर्काइएको छ । मानव बेचबिखनविरुद्ध सक्रिय संस्था ‘आफन्त इन्डिया फाउन्डेशन’की रिप्याट्रेशन अधिकृत सुनिता जैरुको पहलमा धनुषाको धनुषाधाम नगरपालिका र पर्साको वीरगंज–२१ निवासी २२/२२ वर्षीया युवतीलाई सुरक्षित रूपमा वीरगंज ल्याइएको हो ।
हाल दुवै युवती ‘आफन्त नेपाल’को वीरगंज शाखाअन्तर्गत रहेको आश्रय गृहमा राखिएको छ । उनीहरूको परिवारसँग सम्पर्क स्थापित भइसकेको छ र आफन्तजन उनीहरूलाई लिन वीरगंज आउने क्रममा रहेको शाखा प्रमुख मनु रानाले जानकारी दिइन् । वीरगंजकी युवतीको सन् २०१९ मा १५ वर्षको उमेरमै भारत, उत्तर प्रदेशको गोन्डा निवासी युवकसँग बालविवाह भएको थियो ।
विवाहपछि निरन्तर शारीरिक तथा मानसिक हिंसा भोग्नुपरेपछि उनको मानसिक अवस्था कमजोर बन्दै गयो । अन्ततः सन् २०२३ मा घर छोडेर निस्किएकी उनलाई भारतको अयोध्या क्षेत्रको सडकमा अस्वस्थ अवस्थामा प्रहरीले भेटी स्थानीय राजकीय महिला शरणालयमा राखेको थियो । त्यहाँ तीन वर्षको उपचार तथा संरक्षणपछि अवस्था सामान्य बनेपछि उनले आफ्नो माइतीको ठेगाना खुलाइन् । त्यसपछि भारतीय प्रहरीमार्फत दिल्लीस्थित नेपाली दूतावास हुँदै ‘आफन्त इन्डिया फाउन्डेशन’सँग सम्पर्क स्थापित गरिएको थियो ।
उता धनुषाधामकी अर्की युवतीको पनि पीडा कम थिएन । चार वर्षअघि १८ वर्षकै उमेरमा विवाह गरेकी उनलाई मानसिक रूपमा अस्वस्थ रहेका पतिले निरन्तर कुटपिट गर्थे । पछि समाजकै दबाबमा देवरसँग पुनः विवाह गराइएपनि दुबै पति तथा परिवारका सदस्यबाट निरन्तर शारीरिक र मानसिक हिंसा सहनुपर्यो । अमानवीय व्यवहारबाट आजित भई घर छोडेकी उनी भारतको राजस्थानस्थित भरतपुर पुगेकी थिइन् ।
रेल चढ्ने क्रममा भेटिएकी उनलाई ‘अपना घर’ नामक संस्थाले उद्दार गरी सवाई माधोपुरको बालिका गृहमा राखेको थियो । पछि उनले आफ्नो ठेगाना बताएपछि उनको विषयमा पनि ‘आफन्त इन्डिया फाउन्डेशन’लाई जानकारी पुगेको थियो । सुनिता जैरुका अनुसार दिल्लीस्थित नेपाली दूतावास र भारतीय प्रहरीसँगको समन्वयमा दुवै युवतीलाई स्वदेश फर्काउन सफल भएको हो ।
अढाई महिनामै ६३ महिलाको उद्दार
‘आफन्त नेपाल’ वीरगंज शाखाले चालु वर्ष २०२६ को अढाई महिनामै ६३ जना महिलाको उद्दार गरेको जनाएको छ । शाखा प्रमुख मनु रानाका अनुसार नेपाल–भारत सीमाक्षेत्र तथा समुदायबाट बेचबिखनको जोखिममा रहेका महिलालाई उद्दार गरिएको हो ।
उद्दार गरिएकामध्ये दुई जनालाई संस्थाको सेफ होममा सीपमूलक तालिमका लागि पठाइएको छ भने ६१ जनालाई परिवारसँग पुनर्मिलन गराइएको छ । गत वर्ष २०२५ भरिमा शाखाले २१५ महिलाको उद्दार गरेको थियो, जसमा २०६ जनालाई परिवारको जिम्मा लगाइएको थियो भने ९ जनालाई तालिमका लागि आश्रय गृहमा राखिएको थियो ।
त्यस्तै, संस्थाले मानव बेचबिखन तथा ओसारपसारसम्बन्धी मुद्दामा ५ जनाविरुद्ध प्रहरीमा उजुरी दर्ता गराएको छ भने ४ जनाविरुद्ध जबरजस्ती करणीको मुद्दा चलाइएको छ । एक जनाविरुद्ध अभद्र व्यवहारको आरोपमा समेत कारबाही अघि बढाइएको छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस् !