वीरगंज (पर्सा), २२ भदौ । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीपछि बेपत्ता भएका वीरगंजका आरभ चौरसिया र पर्साको कालिकामाई गाउँपालिका–२, भेडिहारीका आलोक चौरसियाको लामो खोजीपछि पनि अवस्था पत्ता लाग्न नसकेपछि दुवै परिवारले हिन्दू संस्कारअनुसार कुशको शव बनाएर अन्तिम दाहसंस्कार गरेका छन् । आफ्ना प्रियजनको वास्तविक शवसमेत फेला नपरेको अवस्थामा परिवारले कुशलाई प्रतीकात्मक शवका रूपमा बनाएर अन्तिम संस्कार गर्नुपरेको हो । आफ्नै आँखाले अन्तिमपटक अनुहार हेर्न नपाई प्रियजनलाई बिदाइ गर्नुपर्दा दुवै परिवार शोकमा डुबेका छन् ।
भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि आरभ र आलोक सम्पर्कविहीन भएका थिए । बाढीको तीव्र बहावमा उनीहरू बेपत्ता भएपछि परिवार, आफन्त तथा सम्बन्धित निकायले सम्भावित स्थानहरूमा लामो समयसम्म खोजी तथा उद्धार प्रयास जारी राखेका थिए । तर निरन्तर खोजी गर्दा पनि उनीहरूको कुनै ठोस अवस्था पत्ता लाग्न सकेन । समय बित्दै जाँदा उनीहरू जीवित भेटिने आशा कमजोर हुँदै गएपछि परिवारले अत्यन्त पीडादायी निर्णय लिन बाध्य भएको हो । शव फेला नपरेपनि हिन्दू धार्मिक परम्पराअनुसार कुशको शव बनाएर अन्तिम संस्कार गरेपछि मृतकको आत्माको शान्तिका लागि धार्मिक विधि पूरा गरिएको परिवारजनले बताएका छन् ।
शव भेटिएन, तर अन्तिम संस्कार गर्नुपर्यो
बेपत्ता भएका व्यक्तिको शवसमेत नदेखी अन्तिम संस्कार गर्नु परिवारका लागि सामान्य अवस्थाभन्दा निकै फरक र पीडादायी अनुभव हो । आफ्ना प्रियजन बाढीको भेलमा कहाँ पुगे भन्ने यकिनसमेत हुन नसकेको अवस्थामा दुवै परिवारले लामो समयसम्म खोजीको आशा राखेका थिए । तर दिन बित्दै गए, खोजीका प्रयासहरू जारी रहेपनि कुनै जानकारी प्राप्त हुन सकेन । अन्ततः मृतकको आत्माको शान्तिको कामना गर्दै परिवारले कुशको शव बनाएर अन्तिम संस्कार सम्पन्न गरेका हुन् ।
परिवारका लागि यो केवल धार्मिक संस्कार पूरा गर्नु मात्र नभई लामो समयदेखि मनमा बोकेको अनिश्चितता र पीडालाई स्वीकार गर्नुपर्ने बाध्यात्मक क्षण बनेको छ । प्रियजनको शव भेटिएला र अन्तिमपटक अनुहार हेर्न पाइएला भन्ने आशा हुँदाहुँदै पनि त्यो अवसर नपाउनुको पीडा परिवारजनमा गहिरो छ ।
भोटेकोशीको बाढीले अझै बोकेको छ बेपत्ताको पीडा
रसुवामा आएको भीषण बाढीले ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको थियो । बाढीको तीव्र बहावका कारण धेरै मानिस सम्पर्कविहीन तथा बेपत्ता भएका थिए। त्यसयता प्रभावित क्षेत्रमा खोजी तथा उद्धारका विभिन्न प्रयास भइरहेका छन् । तर सबै बेपत्ताको अवस्था तत्काल पत्ता लगाउन सम्भव नभएकाले परिवारहरू लामो समयदेखि अन्योल र पीडामा बस्न बाध्य भएका छन् । आरभ र आलोकका परिवारले भोगेको पीडा पनि यही अनिश्चितताको एउटा मार्मिक उदाहरण हो ।
प्राकृतिक विपद्मा आफन्त गुमाएका परिवारका लागि मृत्युको औपचारिक पुष्टि नहुनु झन् कठिन अवस्था हो । शव भेटिएपछि अन्तिम संस्कार गर्ने र शोकलाई स्वीकार गर्ने अवसरसमेत नपाउँदा परिवार लामो समयसम्म आशा र निराशाको बीचमा बाँच्नुपर्ने हुन्छ । आरभ र आलोकका परिवारले पनि लामो समयसम्म उनीहरू फर्किने वा कम्तीमा शव भेटिने आशा राखेका थिए । तर खोजीबाट कुनै परिणाम नआएपछि धार्मिक परम्पराअनुसार कुशको शव बनाएर अन्तिम संस्कार गर्नुपरेको हो ।
अन्तिम बिदाइमा पनि अधुरो रह्यो परिवारको मन
अन्तिम संस्कारपछि धार्मिक रूपमा आफ्नो कर्तव्य पूरा भएको भएपनि परिवारजनको मनमा प्रियजनको वास्तविक अनुहार अन्तिमपटक हेर्न नपाएको पीडा भने उस्तै छ । बाढीले आफ्ना प्रियजनलाई कहाँ पुर्यायो भन्ने जानकारीसमेत नपाई गरिएको अन्तिम संस्कारले उनीहरूको शोकलाई थप गहिरो बनाएको छ । शरीर भेटिएन, अन्तिमपटक छुन पाएनन्, अनुहार हेर्न पाएनन् तर सम्झना र माया भने परिवारको मनबाट कहिल्यै मेटिने छैन ।
आरभ र आलोकको खोजीमा परिवारजन तथा आफन्तले गरेको लामो प्रयासले पनि उनीहरूलाई फेला पार्न सकेन । सम्बन्धित निकायबाट भएका खोजी तथा उद्धारका प्रयासपछि पनि कुनै ठोस जानकारी नआएपछि परिवारले अब धार्मिक संस्कारमार्फत उनीहरूको आत्माको शान्तिको कामना गरेका छन् । बाढीले शरीर खोस्यो, तर परिवारको सम्झनाबाट आरभ र आलोकलाई खोस्न सकेन । शव नभएपनि उनीहरूको सम्झना, उनीहरूसँग जोडिएका स्मृति र प्रियजन फर्किएलान् भन्ने लामो प्रतीक्षा परिवारको मनमा सधैं जीवित रहनेछ ।
यो घटना प्राकृतिक विपद्ले मानिसको ज्यान मात्र लिँदैन, कहिलेकाहीँ परिवारलाई शवविनाको शोकसमेत दिएर जान्छ भन्ने पीडादायी यथार्थको उदाहरण बनेको छ ।







प्रतिक्रिया दिनुहोस् !